SERİNLİĞİN SIRRI AĞAÇLARDA GİZLİ

SERİNLİĞİN SIRRI AĞAÇLARDA GİZLİ

BİR AĞAÇ HAVAYI 11 DERECE SOĞUTUYOR • Şehirleri Serinleten En Güçlü Teknoloji Aslında Bir Ağaç!   Yaz aylarında asfaltın üzerinde yürürken hissettiğimiz bunaltıcı sıcaklığın nedeni yalnızca hava değildir. Asıl farkı yaratan, şehirlerin ne kadar betonla kaplı olduğu ve ne kadar ağaca sahip olduğudur. Araştırmalar, ağaç bulunmayan bir sokakta durumu ortaya serdi. Yaz aylarında yaklaşık 43ºC’ye kadar çıkabildiğini, aynı koşullarda yoğun ağaç örtüsüne sahip sokaklarda ise bu değerin yaklaşık 32ºC seviyelerine düşebildiğini gösteriyor. Yaklaşık 11ºC’lik bu fark, yalnızca konfor değil, halk sağlığı açısından da büyük önem taşıyor. Peki ağaçlar bunu nasıl başarıyor? Birincisi, gölgeleme etkisi sayesinde asfalt, kaldırım ve bina yüzeylerinin doğrudan Güneş ışığıyla aşırı ısınmasını engelliyor. Gölgedeki yüzeyler, güneş altında kalan yüzeylere göre çok daha düşük sıcaklıklarda kalabiliyor. İkincisi ise evapotranspirasyon adı verilen doğal süreç. Ağaçlar köklerinden aldıkları suyu yaprakları aracılığıyla atmosfere bırakıyor. Bu buharlaşma sırasında çevreden ısı çekildiği için bulunduğu bölge doğal olarak serinliyor. Bu mekanizma, doğanın kendi klima sistemi gibi çalışıyor. Bu nedenle ağaçlar yalnızca oksijen üretmez; aynı zamanda şehirlerde giderek büyüyen ısı adası etkisini de azaltır. Isı adası etkisi, beton ve asfaltın gündüz depoladığı ısıyı gece boyunca geri yayması sonucu şehirlerin kırsal alanlardan daha sıcak kalmasına neden olan iyi bilinen bir iklim olayıdır. Daha fazla ağaç; daha serin sokaklar, daha düşük enerji tüketimi, daha temiz hava ve sıcak hava dalgalarına karşı daha dirençli şehirler anlamına gelir. Belki de geleceğin en etkili iklim teknolojisi, yeni bir makine değil; doğru yere dikilmiş bir ağaçtır. Kaynaklar: - United States Environmental Protection Agency (EPA) – Using Trees and Vegetation to Reduce Heat Islands - United States Forest Service (USFS) – Trees and Urban Heat Mitigation - Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), AR6 – Şehirlerde yeşil altyapının iklim uyumundaki rolü - Bowler, D. E. ve ark. (2010). Urban greening to cool towns and cities: A systematic review, Landscape and Urban Planning. - Ziter, C. D. ve ark. (2019). Scale-dependent interactions between tree canopy cover and impervious surfaces reduce daytime urban heat during summer, PNAS.