Bir dini bayramımızın sevincine de ulaşmış bulunuyoruz. 29 günlük oruç döneminin ardından perşembe günü tutulacak orucun ardından cuma günü mübarek Ramazan Bayramı’na kutlayacağız.
Bayramlar insanda duygu yüklü sevinçlere vesile olur. Birbirlerinden uzak aile fertleri, eş, dost ve akrabalarla mutlu buluşmalar yaşanır. Güzelliklerle dolu bir bayram telaşı yaşanır. Bayramlarda “küsler barışır” denilir. Ama bunun pek böyle olduğunu maalesef göremiyoruz. Tabii ki dini bayramlarımızın küslüklere, dargınlıklara son vermeye vesile olması beklenir.
Bayramlarda büyükler ziyaret edilir. Bunlar gurbette ise, dışarılarda ise “sıla-ı rahim” yapılarak elleri öpülür, hasretler giderilir. Onu da maalesef “tatil”e değişerek yapmıyoruz, görmezden geliyoruz.
Eskilerde ve gelenek göreneklerimizde bayramların değeri daha bir başkaydı. Gerçekten de bayram gelecek diye sevinçten uykularımız kaçardı.
Hani tebessümle anlatırlar ya! Dar gelirli ailelerde kendisine ayakkabı alınan çocuklar ayakkabıyı başının ucuna koyarak yatarlardı. Sabahın olmasını dört gözle beklerlerdi. Şimdi böyle bir şey yaşandığına şahit olan var mı acaba?
Zaten bayramların tadını kaçıran en önemli etken ekonomik sıkıntılardır. Bayramı bayram gibi yaşamak için paran olacak, cebinde yeterince gücün olacak ki; çocuklarına bayramlıklar, evine bayrama özel bir şeyler alacaksın. Şimdi böyle şeylerin pek az ailede yaşandığını düşünüyorum.
Neden oldu, nasıl oldu bilmiyorum ama emeklilere bir bayram ikramiyesi çıkardılar. Çok güzel, anlamlı bir güzellikti. Yıllarca da emekliler tarafından minnetle karşılanan bu para bayram ikramiyesinden çıkarak “bayram harçlığı”na dönüştü. Çünkü ilk çıkarıldığı 2018 yılında 1000 lira olarak verilen bayram ikramiyesine bir adet kurbanlık alınabiliyordu. O günlerde asgari ücret
Bu yıl emeklilere verilen bayram ikramiyeleri çok konuşuldu. Çünkü bir çok kez 5 bin lira, 6 bin lira hatta 10 bin liraya çıkarılacak diye yapılan toplantılardan “BÜTÇEMİZ MÜSAİT DEĞİL” sonucu çıktı. Haliyle bu sevinç de kursaklarda kaldı.
Geçmişe tekrar göz atacak olursak; 2018 yılından bu yana; yılda iki kez ödenen bayram ikramiyeleri 1.000 TL olarak başlamıştı.
İlk üç yıl 1.000 TL olarak ödenen bayram ikramiyeleri, 2021 yılında yüzde 10 artışla 1.100 TL olarak yıllık 2.200 TL’ye çıkarılmıştı. 2022’de de aynı miktarda bayram ikramiyesi ödenirken, 2023 yılında bayram başına 2.000 TL’ye, 2024’te de 3.000 TL’ye çıkarılmıştı. En son enflasyona göre belirlenen rakam geçen yıl 4.000 TL olmuştu.
Bayram ikramiyeleri yıl yıl eridi. 2018 yılında en düşük emekli maaşına oranı yüzde 63 olurken, yıllar içinde bu oran yüzde 29’a kadar geriliyor. 2025 yılı itibarıyla 14 bin 469 TL olan en düşük emekli maaşı ile bayram ikramiyesinin 4 bin TL olarak kalması halinde oran yüzde 21’e gerileyecek. Bu yıl ise en düşük emekli maaşının 20 bin TL olmasına karşılık beklenen artış yapılmayınca durum daha da diplere geriledi. Kısacası basit hesapla 2019’da 354 dolar olan emeklinin bayram ikramiyesi kademe kademe gerileyerek bu yıl itibari ile 90 dolarlara kadar düştü. Ne diyelim ki!...
Neyse, biz gene katıksız, karışıksız kendi halimizde bu güzel bayramımızı kutlayalım. Başlıkta da dedik ya; “BAYRAM GELMİŞ NEYİME!”...
